Werkstukpakket voor HAVO en VWO
Kiezen is niet altijd makkelijk. Dat is door de eeuwen heen zo geweest. Zeker politieke keuzes komen altijd maar moeizaam tot stand - denk bijvoorbeeld maar aan de keuze voor het voeren van oorlog, of voor het samenwerken met andere landen, zoals dat nu gebeurt in de Europese Unie. Het kiezen voor een politieke partij is eigenlijk net zo moeilijk, want elke partij heeft talloze standpunten. Toch is het fenomeen ‘zwevende’ kiezer relatief nieuw. In de jaren 1950, bijvoorbeeld, kozen mensen gewoon die partij die iedereen in de omgeving stemde. Als je als katholiek werd opgevoegd, stemde je altijd op de KVP, luisterde je naar de KRO op de radio en ging je naar een katholieke school. Tegenwoordig kiezen mensen bewuster en worden ze daarbij ook vaker geholpen door middelen zoals kieswijzers. Of blijft ideologie toch een rol spelen?
Interessante vragen
- Welke politieke ideologieën bestaan er?
- In hoeverre is religie een ideologie?
- Welke issues worden benadrukt bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006?
- Hoe worden de ‘issues’ in de Stemwijzer bepaald?
- Hoe wordt de Stemwijzer gemaakt?
Voorbeelden van probleemstellingen
- Wat zijn de verschillen tussen de Stemwijzers bij de verschillende verkiezingen (gemeenteraadsverkiezingen, Tweede Kamerverkiezingen, Europese verkiezingen) en hoe verklaar je deze?
- Welke issues vinden kiezers het allerbelangrijkst?
- Welke issues vinden politici het allerbelangrijkst?
- Welke issues waren in vorige decennia (bijvoorbeeld de jaren 1960) het allerbelangrijkst?
Voorbeelden van onderzoeksactiviteiten
- Stel een vragenlijst samen over een aantal actuele issues. Houd goed bij welke antwoorden overeenkomen met politieke ideologieën. Maak ook een lijst met een heldere omschrijving van ideologieën. Leg je klasgenoten en/of je familieleden beide lijsten voor en onderzoek de overeenkomsten tussen meningen op issues en ideologieën.
- Neem contact op met Haagse politici en laat ze de Stemwijzer, of een andere kieswijzer voor de gemeenteraadsverkiezingen invullen. Komen zij uit op hun eigen partij? En kloppen hun antwoorden met hoe zij in de praktijk stemmen in de gemeenteraad?
- Houd een enquête in je klas over de belangrijkste issues in Den Haag.
Voorbeelden van eindproducten en presentatiemogelijkheden
- Werk een eigen opiniepeiling (onder klasgenoten, familieleden, voorbijgangers) helemaal uit met diagrammen, grafieken en toelichtingen. Neem voor een voorbeeld eens een kijkje op de website van Maurice de Hond: www.peil.nl
- Bedenk zo veel mogelijk ideologieën en teken in een beslisboom hoe je bij de verschillende ideologieën terechtkomt.
- Confronteer politici van verschillende partijen me hun ideologie. In hoeverre handelen zij hier naar? Denk bijvoorbeeld aan de Partij van de Arbeid, gaan gemeenteraadspolitici uit van socialistische normen en waarden? Werk de interviews uit en zet ze (na goedkeuring van de politici zelf) op haagse.stemadviezen.nl.
Vakken
Deze vakken heb je nodig:
- Nederlands: het maken van kwalitatief goede stellingen
- Maatschappijleer: hoe wordt gedrag van kiezers beïnvloed?
- Geschiedenis: waar komen ideologieën vandaan en hoe worden zij levend gehouden?
- Levensbeschouwing (eventueel): definieer religie, ideologie, levenshouding